Het PMO (ook wel PAGO genoemd) is één van de weinige verplichtingen waarbij de werkgever moet aanbieden, maar de medewerker mag weigeren. Verwarrend? In dit artikel leggen we precies uit wanneer een PMO verplicht is, wat je onderzoekt, hoe je de uitkomsten gebruikt — en wat je níet te zien krijgt als werkgever.
Een PMO is een vrijwillig medisch onderzoek dat de werkgever verplicht moet aanbieden (Arbowet art. 18). De frequentie volgt uit de RI&E. Inhoud is risico-afhankelijk: kantoor (eens per 3-4 jaar, met PSA-vragenlijst en beeldschermwerk-check), industrie (jaarlijks of tweejaarlijks, met geluid/longfunctie). Individuele uitslagen zijn medisch beroepsgeheim — jij krijgt alleen een geanonimiseerde groepsrapportage.
Wat is een PMO en wat een PAGO?
De begrippen worden door elkaar gebruikt, maar zijn niet identiek:
- PAGO (Periodiek ArbeidsGezondheidskundig Onderzoek) is de wettelijke term uit Arbowet artikel 18. Het richt zich op gezondheidsrisico’s die in jouw arbeidssituatie spelen.
- PMO (Periodiek Medisch Onderzoek) is de bredere praktijkterm. Het wordt vaak gebruikt voor PAGO + extra leefstijl- en preventieonderwerpen die niet wettelijk vereist zijn.
Voor de Arbeidsinspectie telt de PAGO-functie. Voor je medewerkers en HR-beleid is de bredere PMO-aanpak vaak waardevoller.
Is een PMO verplicht?
Ja, voor de werkgever. Arbowet artikel 18 verplicht je om periodiek een PAGO aan te bieden. De medewerker mag echter vrijwillig beslissen of hij/zij eraan deelneemt. Dit onderscheid is essentieel:
- Aanbiedingsplicht (werkgever) — aantoonbaar; documenteer in HRM-systeem.
- Deelnameplicht (medewerker) — bestaat niet, behoudens specifieke beroepen (bv. bedrijfsarts, brandweer, piloot).
Een werkgever die geen PMO aanbiedt is in overtreding, ook al zou de medewerker er waarschijnlijk niet aan meedoen. Documenteer dus altijd het aanbod, ook bij weigering.
Hoe vaak moet het PMO plaatsvinden?
Geen vaste frequentie in de wet — die volgt uit je RI&E. De arbodienst adviseert op basis van de risico’s. Globale richtlijn:
| Risicocategorie | Frequentie | Typische sectoren |
|---|---|---|
| Laag | Eens per 3–4 jaar | Kantoor, retail, lichte dienstverlening |
| Midden | Eens per 2 jaar | Horeca, lichte industrie, zorg |
| Hoog | Jaarlijks | Bouw, zware industrie, chemie, geluid > 85dB |
| Wettelijk specifiek | Per branche | Asbest, ioniserende straling, duikarbeid — eigen regelingen |
Wat onderzoekt een PMO?
De inhoud volgt de risico’s in de RI&E. Standaard-onderdelen bij een MKB-PMO:
Algemene module (altijd)
- Gezondheidsvragenlijst: leefstijl, klachten, werkomstandigheden;
- Biometrie: lengte, gewicht, bloeddruk, BMI;
- Bloedonderzoek: cholesterol, glucose;
- Werkbeleving en PSA-vragenlijst (werkdruk, autonomie, ongewenst gedrag).
Risicogerichte modules
- Beeldschermwerk — visus-test, postuur-check, ergonomie-advies werkplek.
- Geluid > 85dB — audiometrie, gehoor-baseline en monitoring.
- Gevaarlijke stoffen — longfunctie, urineonderzoek, biomonitoring.
- Fysieke belasting — functionele bewegingsonderzoek, rugklachten-anamnese.
- Werkdruk-intensief — verlengde PSA-vragenlijst, slaap- en hersteldata.
Welke uitkomsten krijg ik te zien?
Dit is waar het medisch beroepsgeheim om de hoek komt kijken:
- Individu → alleen naar medewerker. De bedrijfsarts bespreekt de uitslag rechtstreeks met de medewerker en koppelt een persoonlijk advies. Jij als werkgever ziet dit nooit, zelfs niet als de medewerker je toestemming geeft — behalve in heel specifieke uitzonderingen (bv. herkeurings-eis bij safety-critical functies).
- Geanonimiseerde groepsrapportage → naar werkgever. Trends per locatie of afdeling: percentage met verhoogde bloeddruk, ervaren werkdruk-score, top-3 lichamelijke klachten. Hiermee kun je preventief beleid sturen.
Het is verleidelijk om bij een lage opkomst (< 30%) een PMO als “mislukt” te zien. Beter: koppel het PMO aan een teamgesprek én communiceer vooraf de geanonimiseerde aard. Deelname stijgt vaak naar 60–75% bij goede uitleg.
Wat doe je met de uitkomsten?
De groepsrapportage gebruik je voor:
- Update RI&E en Plan van Aanpak — objectieve data over werkbeleving en gezondheid.
- Werkdruk-beleid — signalen voor afdelingen met hoge PSA-score (zie werkdruk & burn-out).
- Werkplekonderzoek — bij ergonomische klachten een fysiek werkplekonderzoek aanvragen.
- Preventieprogramma’s — stop-met-roken, ergonomie-training, leefstijl-coaching gericht op gesignaleerde risico’s.
PMO organiseren?
Arbodienst Nederland verzorgt het PMO op locatie of in de praktijk Den Haag — inclusief PSA-module en groepsrapportage. Inbegrepen vanaf het Basis-pakket.
Wat kost een PMO?
Tarieven afhankelijk van uitgebreidheid:
- Basis-PMO (vragenlijst + biometrie + werkplekvragenlijst): €75–€125 per medewerker.
- Uitgebreid PMO (incl. bloedonderzoek, audiometrie of longfunctie): €150–€250 per medewerker.
- Branche-specifiek (asbest, straling): vaak op offerte-basis.
Bij Arbodienst Nederland zit de PMO-organisatie in het Basis- en Vitaal-pakket; alleen de medische verrichtingen worden los doorberekend tegen marktconforme tarieven.
Veelgestelde vragen
Behalve in safety-critical functies (bedrijfsarts, vliegtuigpiloot, treinmachinist, BHV-er met aansprakelijkheid) is deelname vrijwillig. Wel mag je verplicht aanbieden én vragen om in het HRM-systeem aan te tekenen dat het is aangeboden. Pas op met druk — dit kan averechts werken en als ongewenste werkdruk worden gezien.
Nee. Een financiële incentive voor deelname maakt het de facto verplicht en valt onder ongeoorloofde druk volgens de Autoriteit Persoonsgegevens. Wel mag je deelname tijd onder werktijd belonen en faciliteren (vervoer, eigen werktijd).
Nee. Uitkomsten van een PMO mogen nooit dienen als reden voor ontslag, demotie of niet-verlengen van een contract. Dit is strikt verboden onder de AVG en de Arbowet. De bedrijfsarts mag één uitzondering maken: een “niet geschikt”-advies voor een specifieke functie, mits de werkgever vervolgens passend werk zoekt.